Δήμος Αυλώνος E-mail
«Μέρα για φίλου σπίτι»...
στα αγέραστα χωριά του Δήμου Αυλώνος στην Εύβοια
Αγαπημένο μου ημερολόγιο,
Μια βροχερή Τετάρτη αποφασίζω να κουνήσ ω το αυτοκίνητό μου για μια βόλτα λίγο πιο μακρινή από αυτή του κέντρου της Αθήνας. Προορισμός μου ο Δήμος Αυλώνος. Μην μπερδεύεσαι, δεν αναφέρομαι στο στρατόπεδο Αυλώνας, αλλά σ’ ένα δήμο της Εύβοιας που κοιτάζει το μπλε του Αιγαίου. Φτάνω στο πι και φι. Άλλωστε τη διαδρομή αυτή τη γνωρίζω από παιδί.
Πλατσουρίσματα στα κρυστάλλινα νερά της Αχλαδερής, παιχνίδια στην ατέλειωτη ακρογιαλιά της Μουρτερής και ανέμελες οικογενειακές στιγμές είναι μόνο λίγες από τις αναμνήσεις σ’ αυτόν τον τόπο. Καλοκαιρινές αναμνήσεις, χειμωνιάτικες ποτέ.



Φαντάσου μία εικόνα: Βρίσκομαι στη μέση της πλακόστρωτης πλατείας του Αυλωναρίου, με σκούφο και γάντια να κοιτάζω γύρω μου ένα γνώριμο τοπίο στα χρώματα του χειμώνα. Η δίψα μου να ανακαλύψω τους κρυμμένους θησαυρούς της περιοχής αυτήν την εποχή με οδηγεί στο Δημαρχείο. Για καλή μου τύχη ο δήμαρχος είναι εκεί, πρόθυμος να μου αποκαλύψει τις φυσικές ομορφιές και να μου διηγηθεί τις ιστορίες της περιοχής του.
Σύμφωνα με αυτές, το Αυλωνάρι δημιουργήθηκε κατά το 10ο ή 11ο αιώνα από τους διασωθέντες κατοίκους των κατεστραμμένων από τις ληστρικές, πειρατικές επιδρομές των Σαρακηνών χωριών της περιοχής. Η ονομασία του, που προέρχεται από τη λέξη «αυλών», δηλαδή κοιλάδα ή χαράδρα, ουσιαστικά προήλθε από τη μακρόστενη ποτάμια κοιλάδα του που διαρρέεται από τους χείμαρρους Κανάλι, Ρέα, Καμάρα κ.ά. Σημαντικό ιστορικό μνημείο είναι ο ενετικός πύργος που αναπαλαιώθηκε το 1953 και θεωρείται ο πιο ωραίος και καλοσυντηρημένος φράγκικος πύργος της Εύβοιας. Για μια στιγμή αισθάνθηκα πως βρισκόμουν σε άλλη εποχή.
Φωνές παιδιών με επαναφέρουν στο σήμερα. Μαθητές διαφόρων ηλικιών σκορπίζονται στα δρομάκια του Αυλωναρίου. Ίσως να είναι ένα από τα λίγα χωριά της Ελλάδας που διαθέτει δημοτικό, γυμνάσιο και λύκειο. Ένα παραδοσιακό χωριό που έχει βρει τον τρόπο να κρατάει ζωντανό το ενδιαφέρον των κατοίκων του. Αν και το μπετόν είναι χαρακτηριστικό στοιχείο του σύγχρονου βίου, στον τόπο αυτό χρησιμοποιείται πλέον μόνο για τις απαραίτητες εργασίες, αφήνοντας τη φύση να παράγει λάδι, κρασί, σιτηρά, όσπρια, κτηνοτροφικά, κηπευτικά και μέλι. Αλλάζω παρέα, αλλάζω και χωριό. Τα ηνία παίρνει η αντιδήμαρχος και με γυρνοβολάει στην Οκτωνιά, στα δικά της λημέρια. Πίσω από το όνομά της κρύβεται ένας θρύλος που λέει ότι οκτώ νέοι και οκτώ νέες κυνηγημένοι από τους Τούρκους σώθηκαν με πλοιάριο από τα βράχια της ακτής του Μετοχίου, που τους αποβίβασε στο μικρό όρμο πίσω από το Καρβούνι. Στην αμμουδιά αυτή έκλαψαν τη μοναξιά και την ορφάνια τους φωνάζοντας «άλλος, άλλος», από όπου και πήρε ο ορμός του όνομα «Αλλός».
Είναι χτισμένη στις πλαγιές του ομώνυμου βουνού. Ένα βουνό γεμάτο θρησκευτικούς θησαυρούς και μαγευτικά τοπία.
Λίγο η βροχή, λίγο ο καθαρός αέρας και το στομάχι μου άρχισε να γουργουρίζει. Με μιας βρίσκομαι στην ταβέρνα «Ο Πλάτανος». Το τραπέζι γεμίζει με σαλατικά, πατάτες και παϊδάκια, όλα ντόπια και πεντανόστιμα. Συντροφιά με το δήμαρχο και την αντιδήμαρχο απολαμβάνω τη θαλπωρή του τζακιού και ανοίγω τα αφτιά μου να ακούσω όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες για τα χωριά της περιοχής, πριν επιστρέψω στο κλεινόν άστυ.

Αγαπημένο μου ημερολόγιο, ο χρόνος κυλάει γοργά λένε, όταν περνάς όμορφα. Και έτσι είναι! Το μυαλό μου έχει πλημμυρίσει με απέραντα τοπία, μύθους, θρύλους, παραδόσεις και με τη λαχτάρα να βρεθώ ξανά στο μέρος αυτό. Μια κρύα και βροχερή μέρα σαν κι αυτή στο δήμο Αυλώνος είναι «μέρα για φίλου σπίτι», λένε οι ντόπιοι. Κι εγώ εκεί ακριβώς αισθανόμουν ότι βρισκόμουν…



Tα χωριά της περιοχής

  • ΟΚΤΩΝΙΑ Παλιότερα οι κάτοικοί της είχαν το παρατσούκλι «οι Κρεμμυδάδες», καθώς κύρια ενασχόλησή τους ήταν η καλλιέργεια κρεμμυδιού.

  • ΩΡΟΛΟΓΙ Τρεις εκδοχές υπάρχουν για την προέλευση της ονομασίας του:
  1. Από την κατασκευή ηλιακών ωρολογίων.
  2. Από συγκεκριμένο ωρολόγι σκιαθηρικό, το αποκαλούμενο Μεριδιάνα, που ανακάλυψε ο Ι. Φωκίτης, καθηγητής γαλλικών από το Αυλωνάρι.
  3. Από το ότι το 1688 το χωριό ήταν σταθμός της διαδρομής Αλιβερίου-Κύμης και αντίθετα.
  • ΟΡΙΟ Η ονομασία του προέρχεται από τη λέξη «ορίζω», που παραπέμπει στο σύνολο. Από τα πολύ παλιά χρόνια αποτελούσε μεθοριακή γραμμή μεταξύ της περιοχής της αρχαίας Κύμης, της Οιχαλίας και των Κοίλων, για ορισμένη δε περίοδο και της Ερετριακής.
  • ΠΥΡΓΙ Στο χωριό αυτό υπάρχει η αρχαία τοποθεσία «Μαλλίας», βάση μιας παράδοσης. Εκεί έχουν βρεθεί αντικείμενα, όπως αγγεία και τάφοι, που μαρτυρούν την ύπαρξη παλαιού οικισμού.
  • ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Η περιοχή του χωριού είναι γεμάτη από τα ερείπια βυζαντινών ναών, που αποδεικνύουν την οικονομική ευμάρεια των κατοίκων και τη θεοσέβειά τους.
  • ΝΕΟΧΩΡΙ Το νεότερο χωριό του Δήμου Αυλώνος. Χτισμένο παράλληλα του ποταμού Νηλέα, το οποίο προσφέρει απλόχερα δροσιά στον ταξιδευτή, αφού είναι γεμάτο ιτιές, λεύκες και πλατάνια.
  • ΑΧΛΑΔΕΡΗ Χαρακτηριστική είναι η πανοραμική θέα από το Μαντράκι μέχρι το Αλιβέρι και όλα τα υπόλοιπα χωριά.